KOOPERATİFÇİLİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

KREDİ KEFALET KOOPERATİFLERİNİN ARACILIK ETTİĞİ KREDİLER(31 Ocak 2018)

Küçük İşletmelere Sağlanan Finansmanda Son Güncel Veriler
 
Türkiye’nin 81 ilinde kurduğumuz 1.000 kredi ve kefalet kooperatifi, aracılık ettiği kredilerle ekonominin kılcal damarı olan küçük işletmeleri canlandırmaktadır.
4603 sayılı Kanunun 3’üncü maddesi ile 5570 sayılı Kanunun 1’inci maddesine dayanılarak her yıl çıkarılan Bakanlar Kurulu Kararları doğrultusunda küçük işletmelere, kredi ve kefalet kooperatifleri aracılığıyla veya doğrudan Türkiye Halk Bankası A.Ş. kaynaklarından faiz indirimli krediler kullandırılmaktadır.
2017 yılında, Bakanlar Kurulunun 31.12.2016 tarihli ve 2016/9666 sayılı Kararı gereğince, 1 Ocak – 31 Aralık 2017 tarihleri arasında esnaf ve sanatkârlara %50 veya %100 faiz indirimli (faizsiz) olarak kredi imkânları sağlanmış,  yılsonu itibariyle kredi bakiyesi mevcut olan esnaf ve sanatkâr sayısı 447.854 (Grafik-1); kredi bakiyesi ise 23 milyar 742 milyon 569 bin 853 TL olarak gerçekleştirmiştir. (Grafik-2)
31 Ocak 2018 tarihi itibariyle kredi bakiyesi mevcut olan esnaf ve sanatkâr sayısı 448.171’e (Grafik-1); kredi bakiyesi ise 24 milyar 86 milyon 307 bin 287 TL’ye ulaşmıştır. (Grafik-2)
Grafik-1: Yıllara Göre Kredili Esnaf ve Sanatkâr Sayısı

Grafik-2: Kullandırılan Kredi Bakiyelerinin Yıllar İtibariyle Karşılaştırılması (Milyon TL)

Kaynak: Halkbank Bilgi İşlem Kayıtları

Kredi bakiyesinin faiz indirim oranına göre baktığımızda, bakiyenin yaklaşık %98’lik kısmı %50 faiz indirimli yatırım ve işletme kredilerinden oluşmaktadır. (Tablo-1)
Tablo-1: Faiz İndirim Oranına Göre Kredilerin Dağılımı

Kaynak: Halkbank Bilgi İşlem Kayıtları

Kullandırım türüne göre ise %95’lik kısmı kooperatifler aracılığıyla, kalan kısmı ise doğrudan Halkbankasınca kullandırılmaktadır. (Tablo-2)
Tablo-2: Kullandırım Türüne Göre Kredilerin Dağılımı

Kaynak: Halkbank Bilgi İşlem Kayıtları
Sağlanan faiz indirimli kredilerden; sıfır faizli olanları ile yatırım kredileri türlerine göre dağılımı ve tutarları Tablo-3’de yer almaktadır.
Tablo-3: Kredi Çeşitlerine Göre Dağılımı


Kaynak: Halkbank Bilgi İşlem Kayıtları
2018 yılı içerisinde geçen yıllardan devir hariç 14.004 esnaf ve sanatkâra (Grafik-4), 1 milyar 179 milyon TL kredi kullandırılmış olup (Grafik-5), aylara göre kullandırım tutarlarının dağılımı karşılaştırmalı olarak Grafik-6’de görülmektedir.
Grafik-4: Yıllar İtibari ile Kredi Kullanan Esnaf ve Sanatkâr Sayısı

*2002-2007 yılları arasında Halkbankasınca veriler yıl bazında temin edilememekte, toptan veri sağlanmaktadır
Grafik-5: Yıllar İtibari İle Kullandırılan Kredi Miktarı (Milyon TL)



Kaynak: Halkbank Bilgi İşlem Kayıtları
Grafik-6: 2017-2018 yılı Aylık Kredi Kullandırım Tutarı (Milyon TL)

Kaynak: Halkbank Bilgi İşlem Kayıtları

Kredi Kefalet Kooperatifleri aracılığıyla Halkbankasından esnaf ve sanatkârlara faiz indirimli krediler kullandırılması amacıyla 2002-2017 döneminde mali bütçeye toplam 6 milyar 188 milyon TL’lik ödenek konulmuş ve bu ödeneğin 5 milyar 503 milyon TL’lik kısmı aynı dönemde 1,6 milyon esnaf ve sanatkâr için indirilen faiz bedeli (gelir kaybı) olarak kullanılmıştır (Grafik 7). 2017 Mali Yılı Bütçesine tahsis edilen 1 milyar 257 milyon liralık tutarın, yaklaşık 1 milyar 99 milyon liralık kısmı yıl içerisinde kullanılmış olup, 2018 yılı içinse bu rakam %17’lik rekor bir artışla 1 milyar 472 milyon lira olarak belirlenmiştir.
Grafik 7: Yıllar İtibariyle Kamu Bütçesinden Ayrılan ve Kullanılan Ödenek Miktarı

Kaynak: Halkbank Bilgi İşlem Kayıtları, Hazine Müsteşarlığı
Kredi Üst Limitleri ve Kooperatif Risk Grupları ile İlgili Yeni Düzenleme
 
Esnaf ve sanatkârlara; hammadde ve döner sermaye ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik olarak kullandırılacak işletme kredisi şahıs üst limiti ESKKK ve esnafın risk grubuna bağlı olarak azami 200.000.-TL, işyeri ve sıfır kilometre araç (otomobil, kamyonet, kamyon, minibüs, midibüs, otobüs vs.) alımlarına yönelik olarak kullandırılacak yatırım kredisi şahıs üst limiti 500.000.-TL olarak 23.10.2017 tarihinden itibaren uygulanmaya başlamıştır.
Kooperatif ortaklarının kredibilitesini artırmak, teminatlanma açısından kolaylık sağlamak amacıyla bu kredilere kefalet veren ESKKK’ların kredi değerliliği, ESKKK’nın finansal ve finansal olmayan kriterlerine göre sistemsel olarak ölçülmekte olup, değerlendirme sonucu her kooperatifin risk notu ve risk grubu oluşmakta, bu veriler kredi değerlendirilmesi sırasında ortağın risk notuna doğrudan etki etmektedir.
Bu kapsamda, yeniden belirlenen risk grupları ilk iki grup (1 ve 2. grup) kooperatifler için 200.000.-TL, 3 ve 4. grup kooperatifler için 150.000.-TL, 5. grup kooperatifler için 125.000.-TL ve 6 ve 7. grupta yer alan kooperatifler için 100.000.-TL olarak yeniden güncellenmiştir.
Tablo 4: Esnaf ve Sanatkârlara Kullandırılan Kredilerin Yıllar İtibariyle Karşılaştırılması